سندرم تخمدان پلی کیستیک چیست؟

سندرم تخمدان پلی کیستیک یا همان PCOS در حقیقت حالتی است که درآن سطح هورمون های جنسی زنانه مانند استروژن و پروژسترون در بدن فرد بیمار توازن خود را از دست می دهد.به دلیل این مشکل بدن شروع به تولید کیست هایی در محل تخمدان خواهد کرد که این حالت باعث ایجاد مشکلاتی برای بارداری ، قاعدگی ، قلب  و عروق  و حتی ظاهر فرد بیمار خواهد شد.

بر اساس آمار می توان گفت که تقریبا از بین هر ۱۰ خانمی که در سن بارداری هستند یک نفر  از آنها به این مشکل دچار است و هم اکنون ۵ میلیون نفر در آمریکا از این مشکل رنج می برند.

دلیل ایجاد کننده ی PCOS چیست ؟

اگرچه دلیل اصلی به وجود آمدن این مشکل هنوز شناخته نشده است اما پزشکان معتقد هستند که عدم توازن هورمونی و ژنتیک نقش مهمی را در ایجاد آن بازی می کنند. به همین دلیل خانم هایی که خواهر و یا مادر آن ها دچار PCOS بوده است بیشتر در معرض ابتلا به آن قرار دارند.

تولید بیش از حد هورمون آندروژن توسط بدن نیز یکی دیگر از دلایل ایجاد کننده ی این مشکل می باشد. در حقیقت هورمون آندروژن یک هورمون جنسی مردانه است که بدن خانم ها نیز آن را تولید خواهد کرد. معمولا خانم هایی که دچار PCOS هستند دارای سطح هورمون آندروژن بالاتری در بدن خود می باشند. این بالا بودن سطح هورمون آندروژن در فرایند تخمک گذاری فرد بیمار تداخل ایجاد خواهد کرد. علاوه بر موارد بالا زیاد بودن انسولین در خون نیز می تواند یکی از دلایل ایجاد کننده ی PCOS باشد چراکه بالا بودن انسولین باعث زیاد شدن هورمون آندروژن در بدن خواهد شد.

علائم و نشانه های PCOS

علائم و نشانه های PCOS معمولا بلافاصله بعد از آغاز پریود خود را نشان خواهند داد. علائم و نشانه ها و همچنین شدت آن ها از هر فرد به فرد دیگر متفاوت خواهد بود. مهمترین مشخصه ی PCOS پریود های نامنظم می باشد.

به این دلیل که مشخصه ی اصلی ایجاد شدن PCOS کم شدن هورمون های زنانه و بالا رفتن سطح هورمون های مردانه در بدن می باشد ممکن است افراد مبتلا به PCOS علائمی مانند موارد زیر را داشته باشند :

  • زیاد شدن موهای موجود بر روی صورت ، دست ، سینه و پشت
  • کاهش اندازه ی پستان ها
  • کلفت شدن صدا
  • نازک شدن موها

از دیگر علائم PCOS می توان به موارد زیر نیز اشاره کرد :

البته این موارد را نمی توان از علائم PCOS دانست چراکه اکثر خانم هایی که دچار PCOS هستند مشکلات دیگری مانند فشار خون ، دیابت و کلسترول بالا نیز دارند و این علائم مربوط به این مشکلات می باشند.

تشخیص PCOS

آزمایش دقیقی برای تشخیص این حالت وجود ندارد و به همین دلیل پزشک مجبور است معاینه ای کامل انجام داده و سوابق پزشکی فرد را به دقت بررسی کند و هم چنین آزمایش هایی را برای مشخص شدن دلیل PCOS انجام دهد. به یاد داشته باشید معاینه ی فیزیکی لازم برای تشخیص این بیماری مربوط به ناحیه ی لگنی و  clitoris می باشد.

علاوه بر انجام آزمایش خون برای بررسی سطح هورمون های موجود در بدن ، آزمایش های زیر نیز انجام خواهند گرفت :

  • بررسی عملکرد غده ی تیروئید برای مشخص شدن مقدار هورمون تولید شدن توسط این غده
  • آزمایش ناشتا برای مشخص شدن سطح قند خون در بدن
  • تست لیپید برای مشخص شدن مقدار کلسترول در خون

می توان یک تصویر برداری مافوق صوت از محل واژن انجام داد و با استفاده از این تصویر به بررسی اندام تناسلی  و سیستم تولید مثل پرداخت. همچنین لاپاراسکوپی که شامل فرستادن یک دوربین از طریق شکافی کوچک بر روی شکم به درون بدن می باشد نیز می تواند تاثیر بسیار خوبی در تشخیص بیماری داشته باشد.

این مقاله نوشته شده توسط دکتر ماجده عبدالله زاده و با الهام ار مجموعه مقالات Polycystic Ovary Syndrome  از وب سایت Healthline می باشد.